🚛 Freeship toàn quốc

Hỗ trợ Online Trọn Đời

Tặng gói cài đặt NAS trị giá 3.300.000 VNĐ

Miễn phí tư vấn giải pháp

🚛 Freeship toàn quốc
Hỗ trợ Online Trọn Đời
Tặng gói cài đặt NAS trị giá 3.300.000 VNĐ
Miễn phí tư vấn giải pháp

Hotline: 0943.199.449

Địa chỉ: 75 Hoàng Văn Thụ, P15, Q.Phú Nhuận
cropped-logo.png

Giao thức truyền thông: định nghĩa, các tính năng và ứng dụng của giao thức truyền tin

Top Best Seller NAS 2024:

Nội dung bài viết

Giao thức truyền thông là trụ cột của việc truyền tải thông tin giữa các thiết bị và hệ thống mạng. Nó quy định các nguyên tắc và quy trình cần thiết để thiết lập, duy trì và kết thúc các kết nối truyền thông. Bằng cách xác định cách thức giao tiếp và quản lý dữ liệu, giao thức truyền thông đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo truyền thông hiệu quả và thành công giữa các thiết bị và ứng dụng trong mạng. Hãy cùng Mstarcorp khám phá thêm về giao thức truyền thông trong bài viết dưới đây.

 

Giao thức truyền thông là gì?

Định nghĩa giao thức truyền thống
Định nghĩa giao thức truyền thống

 

Giao thức truyền thông là tập hợp các quy tắc và quy trình quan trọng để truyền tải dữ liệu và thông tin giữa các thiết bị và hệ thống mạng. Nó xác định cách thức giao tiếp, đồng bộ hóa và xử lý dữ liệu để đảm bảo truyền thông hiệu quả và đáng tin cậy.

Giao thức truyền thông giữ vai trò then chốt trong việc đảm bảo tính nhất quán và chất lượng kết nối trong mạng, đồng thời hỗ trợ các dịch vụ truyền tải dữ liệu như truyền tệp tin, gửi email, duyệt web và nhiều ứng dụng khác.

Với sự phát triển không ngừng của công nghệ, các giao thức truyền thông ngày càng trở nên đa dạng và tiên tiến, giúp tạo nên sự kết nối và giao tiếp liền mạch trong môi trường mạng hiện đại.

 

Lịch sử hình thành giao thức truyền thông

Lịch sử hình thành giao thức truyền thông bắt đầu từ những năm 1960 với sự phát triển của mạng máy tính. Ban đầu, các mạng máy tính sử dụng các giao thức riêng biệt, khiến việc kết nối giữa các mạng trở nên khó khăn.

Để giải quyết vấn đề này, nhóm kỹ sư của Viện Nghiên cứu Stanford (SRI) đã phát triển giao thức TCP/IP vào năm 1973. Giao thức TCP/IP, một chuẩn giao thức, cho phép các mạng máy tính khác nhau kết nối và truyền dữ liệu qua Internet.

Giao thức TCP/IP nhanh chóng trở thành tiêu chuẩn cho truyền thông mạng và được sử dụng rộng rãi trên toàn thế giới, đặt nền tảng cho sự phát triển của Internet và các ứng dụng dựa trên nó.

Qua thời gian, nhiều giao thức truyền thông mới đã được phát triển để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của người dùng. Các giao thức này được thiết kế để hỗ trợ các công nghệ mới như mạng không dây, mạng di động và Internet of Things (IoT).

Dưới đây là một số cột mốc quan trọng trong lịch sử giao thức truyền thông:

  • 1960: Mạng ARPANET được phát triển bởi Viện Nghiên cứu Stanford (SRI).
  • 1973: Giao thức TCP/IP được phát triển bởi nhóm kỹ sư của SRI.
  • 1983: Giao thức TCP/IP được chính thức chấp nhận làm tiêu chuẩn cho Internet.
  • 1990: World Wide Web được phát triển bởi Tim Berners-Lee.
  • 2000: Mạng 3G được phát triển.
  • 2010: Mạng 4G được phát triển.
  • 2020: Mạng 5G được phát triển.

Sự tiến bộ của các giao thức truyền thông này đã giúp tạo ra một môi trường mạng kết nối và giao tiếp liền mạch, đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng và phức tạp của người dùng trên toàn thế giới.

 

Vai trò của giao thức truyền thông là gì?

Giao thức truyền thông đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong mọi hệ thống mạng, từ mạng cục bộ (LAN) đến mạng diện rộng (WAN). Chúng quy định cách thức dữ liệu được truyền dẫn giữa các thiết bị.

Nếu không có các giao thức truyền thông, các máy tính và thiết bị sẽ không thể giao tiếp với nhau một cách hiệu quả, chính xác và an toàn. Các giao thức này hỗ trợ các thiết bị mạng truyền tín hiệu (cả tín hiệu analog và tín hiệu số), và xử lý tệp cùng dữ liệu từ thiết bị này sang thiết bị khác.

Giao thức truyền thông hoạt động ở mọi cấp độ của mạng, từ mạng viễn thông đến mạng máy tính, để đảm bảo việc truyền thông tin diễn ra suôn sẻ từ thiết bị đầu đến thiết bị đích.

Hai giao thức truyền thông quan trọng nhất trong mạng là TCP (Giao thức điều khiển truyền tải) và UDP (Giao thức gói dữ liệu người dùng).

 

Giao thức truyền thông hoạt động theo cơ chế nào?

Giao thức truyền thông hoạt động theo cơ chế phân lớp, chia quá trình truyền dữ liệu trên mạng thành nhiều lớp, mỗi lớp đảm nhận một nhiệm vụ cụ thể. Các lớp này kết nối với nhau theo một trình tự nhất định, tạo thành một hệ thống thống nhất.

Mô hình OSI tiêu chuẩn gồm 7 lớp:

  • Lớp vật lý (Physical layer): Chịu trách nhiệm truyền dữ liệu dưới dạng tín hiệu vật lý trên kênh truyền.
  • Lớp liên kết dữ liệu (Data link layer): Đảm bảo việc truyền dữ liệu giữa các thiết bị trên cùng một mạng.
  • Lớp mạng (Network layer): Chịu trách nhiệm định tuyến dữ liệu giữa các mạng khác nhau.
  • Lớp vận chuyển (Transport layer): Đảm bảo tính toàn vẹn và độ tin cậy của dữ liệu.
  • Lớp phiên (Session layer): Quản lý việc khởi tạo, duy trì và kết thúc phiên truyền dữ liệu.
  • Lớp trình bày (Presentation layer): Chuyển đổi dữ liệu giữa các định dạng khác nhau.
  • Lớp ứng dụng (Application layer): Cung cấp các dịch vụ giao tiếp cho các ứng dụng của người dùng.

Trên mỗi máy tính trong mạng, quá trình truyền dữ liệu được thực hiện theo quy tắc và trình tự nhất định. Cụ thể, các bước trên máy tính gửi dữ liệu diễn ra theo trình tự từ trên xuống dưới, trong khi đối với máy tính nhận dữ liệu, các bước diễn ra từ dưới lên trên.

Ví dụ, khi một người dùng gửi email, quá trình truyền dữ liệu sẽ diễn ra như sau:

  1. Máy tính người dùng gửi email kết nối vật lý với máy chủ email.
  2. Máy tính người dùng gửi yêu cầu kết nối đến máy chủ email.
  3. Máy chủ email chấp nhận yêu cầu và thiết lập kết nối liên kết dữ liệu với máy tính người dùng.
  4. Máy tính người dùng mã hóa email và gửi nó đến máy chủ email.
  5. Máy chủ email nhận email và gửi nó đến máy tính người nhận.
  6. Máy tính người nhận giải mã email và hiển thị nó cho người dùng.

 

Các tính năng nổi bật của giao thức truyền thông

Giao thức truyền thông có tính năng gì
Giao thức truyền thông có tính năng gì

 

Đóng gói protocol

Trong quá trình truyền thông, để đảm bảo hiệu quả và an toàn trong kết nối, các thiết bị cần trao đổi thông tin và mở rộng các gói dữ liệu bằng cách bổ sung một số thông tin quan trọng trong quá trình đóng gói protocol.

Thông tin được thêm vào gói dữ liệu trong quá trình đóng gói protocol bao gồm:

  • Địa chỉ nguồn: Địa chỉ của thiết bị gửi gói dữ liệu.
  • Địa chỉ đích: Địa chỉ của thiết bị nhận gói dữ liệu.
  • Mã phát hiện lỗi: Thông tin được sử dụng để phát hiện lỗi trong quá trình truyền tải dữ liệu.
  • Điều khiển giao thức: Thông tin được sử dụng để điều khiển quá trình truyền tải dữ liệu.

 

Phân đoạn và hợp lại

Mạng truyền thông thường áp đặt giới hạn về kích thước của các gói dữ liệu. Vì vậy, các giao thức ở tầng thấp hơn phải chia dữ liệu thành các gói tin có kích thước phù hợp với giới hạn của mạng. Quá trình này được gọi là phân đoạn.

Quá trình phân đoạn được thực hiện bởi giao thức ở tầng Giao vận. Giao thức này thêm vào mỗi gói dữ liệu các thông tin cần thiết như địa chỉ nguồn, địa chỉ đích, số thứ tự gói, và kích thước gói.

Sau khi dữ liệu đã được phân đoạn, các gói dữ liệu được truyền qua mạng đến thiết bị đích. Thiết bị đích sẽ thực hiện quá trình hợp nhất để ghép các gói dữ liệu lại thành dữ liệu gốc. Quá trình hợp nhất cũng được thực hiện bởi giao thức ở tầng Giao vận.

 

Điều khiển liên kết

Điều khiển liên kết là một tập hợp các quy tắc và thủ tục được sử dụng để thiết lập, quản lý và chấm dứt các kết nối liên kết dữ liệu giữa hai thực thể trong một mạng.

Có hai loại truyền thông chính:

  • Truyền thông không liên kết: Trong truyền thông này, mỗi gói dữ liệu được truyền đi độc lập mà không cần xác nhận từ thiết bị nhận. Mặc dù truyền thông không liên kết nhanh hơn, nhưng cũng ít tin cậy hơn.
  • Truyền thông theo hướng liên kết: Trong truyền thông này, một kết nối liên kết dữ liệu được thiết lập trước khi truyền dữ liệu. Điều này cho phép các thiết bị trao đổi dữ liệu một cách đáng tin cậy, bao gồm việc xác nhận, kiểm soát lỗi và điều chỉnh luồng dữ liệu.

 

Giám sát

Trong phương thức này, các gói tin PDU được truyền đi độc lập trên các liên kết khác nhau. Điều này có nghĩa là thứ tự của các gói tin khi đến đích có thể không giống như khi chúng được gửi đi. Do đó, việc giám sát các gói tin là cần thiết để đảm bảo rằng chúng được nhận theo đúng thứ tự ban đầu.

Mỗi gói tin PDU được gắn kèm một mã tập hợp riêng, tuân theo một trình tự cụ thể. Thực thể nhận có nhiệm vụ tái tạo lại thứ tự của từng gói tin dựa trên mã tập hợp của chúng.

 

Điều khiển lưu lượng

Điều khiển lưu lượng là quá trình quản lý tốc độ truyền dữ liệu giữa hai thực thể trong một hệ thống mạng. Mục tiêu của quá trình này là đảm bảo rằng thực thể bên nhận không bị quá tải với thông tin và có thể duy trì tốc độ xử lý cao nhất.

Có hai loại cơ chế điều khiển lưu lượng chính:

  • Cơ chế điều khiển phát: Trong cơ chế này, thực thể phát điều chỉnh tốc độ truyền dữ liệu dựa trên khả năng của thực thể bên nhận.
  • Cơ chế điều khiển nhận: Ở cơ chế này, thực thể bên nhận yêu cầu thực thể bên phát điều chỉnh tốc độ truyền dữ liệu khi cần thiết.

 

Điều khiển lỗi

Điều khiển lỗi là một phần không thể thiếu của giao thức truyền thông, đảm bảo tính toàn vẹn của dữ liệu trong quá trình truyền tải. Chức năng chính của điều khiển lỗi là phát hiện và khắc phục các lỗi xảy ra trong quá trình truyền dữ liệu, bao gồm các lỗi như lỗi bit, lỗi mất gói tin, hoặc lỗi lệch thứ tự.

 

Đồng bộ hóa

Đồng bộ hóa là một yêu cầu quan trọng của giao thức truyền thông, đảm bảo rằng hai thực thể truyền thông đang giao tiếp với nhau ở cùng một trạng thái.

Trong giao thức truyền thông, việc đồng bộ hóa được thực hiện thông qua các tham số liên quan đến biến trạng thái và định nghĩa trạng thái. Các tham số này bao gồm:

  • Thời gian: Xác định khoảng thời gian giữa các gói dữ liệu được truyền đi.
  • Kích thước cửa sổ: Xác định số lượng gói dữ liệu có thể được gửi đi trước khi nhận được xác nhận từ bên nhận.
  • Các tham số liên quan đến liên kết: Xác định thông tin về liên kết truyền thông, như địa chỉ vật lý của các thiết bị.

Để đảm bảo sự tương thích, hai thực thể truyền thông cần phải đồng ý về các tham số đồng bộ hóa. Quá trình này thường được thực hiện thông qua việc thiết lập kết nối.

 

Giao thức truyền thông có hạn chế gì?

Hạn chế của giao thức truyền thông
Hạn chế của giao thức truyền thông

 

Về tính năng bảo mật

Hạn chế về bảo mật là một trong những vấn đề chính của giao thức truyền thông. Thường thì, giao thức truyền thông được thiết kế để tối ưu hóa hiệu suất và tính tương thích, chứ không phải về bảo mật. Điều này có nghĩa là dữ liệu có thể dễ dàng bị tấn công bởi các kẻ xấu.

Một số cuộc tấn công phổ biến mà giao thức truyền thông có thể dễ bị tổn thương bao gồm:

  • Tấn công nghe lén: Kẻ tấn công có thể sử dụng các công cụ để nghe lén các gói dữ liệu đang được truyền trên mạng.
  • Tấn công thay đổi dữ liệu: Kẻ tấn công có thể can thiệp và thay đổi dữ liệu đang được truyền trên mạng, gây ra hậu quả nghiêm trọng.
  • Tấn công từ chối dịch vụ (DoS/DDoS): Kẻ tấn công có thể sử dụng giao thức truyền thông để tấn công các máy chủ hoặc thiết bị khác, khiến chúng không thể hoạt động.

Về hiệu suất mạng

Giao thức truyền thông có thể gây giảm hiệu suất của mạng. Nguyên nhân là do giao thức truyền thông yêu cầu thêm thời gian và tài nguyên để xử lý dữ liệu.

Một số yếu tố có thể ảnh hưởng đến hiệu suất của giao thức truyền thông, bao gồm:

  • Kích thước dữ liệu: Dữ liệu lớn hơn sẽ yêu cầu nhiều thời gian và tài nguyên hơn để xử lý.
  • Số lượng thiết bị trên mạng: Mỗi khi có nhiều thiết bị hơn trên mạng, giao thức truyền thông cần nhiều thời gian và tài nguyên hơn để xử lý.

Về độ tương thích

Giao thức truyền thông có thể không tương thích với mọi thiết bị, điều này có thể dẫn đến vấn đề về kết nối và truyền dữ liệu.

Một số yếu tố có thể ảnh hưởng đến tính tương thích của giao thức truyền thông, bao gồm:

  • Phiên bản giao thức: Các phiên bản khác nhau của cùng một giao thức có thể không tương thích với nhau.
  • Nhà sản xuất thiết bị: Các thiết bị từ các nhà sản xuất khác nhau có thể sử dụng các giao thức khác nhau.

Giao thức truyền thông đóng vai trò quan trọng trong mạng máy tính, nhưng cần phải chú ý đến các hạn chế của chúng để đảm bảo tính an toàn và hiệu quả.

 

Một số giao thức được ứng dụng phổ biến hiện nay

Các giao thức được ứng dụng phổ biến
Các giao thức được ứng dụng phổ biến

 

Giao thức Định nghĩa Ứng dụng
Internet Protocol Suite (TCP/IP) Là một bộ các giao thức dùng để quản lý và vận hành mạng Internet. Bộ giao thức này được phân chia thành 4 lớp chính, mỗi lớp đảm nhận một chức năng cụ thể. Sử dụng phổ biến trên Internet và các mạng cục bộ (LAN) để truyền dữ liệu giữa các thiết bị mạng.
Protocol Stack Là một tập hợp các giao thức được thiết kế để hoạt động đồng bộ nhằm tạo ra khả năng kết nối mạng. Cung cấp các chức năng để truyền dữ liệu bao gồm: định tuyến dữ liệu, kiểm soát lỗi và kiểm soát luồng.
TCP – Transmission Control Protocol Là một giao thức vận chuyển được tích hợp trong chồng giao thức TCP/IP. Đảm bảo tính toàn vẹn và thứ tự của dữ liệu truyền đi, đồng thời ngăn chặn việc mất mát dữ liệu. Ứng dụng nhiều trên web, email, FTP.
Internet Protocol (IP) Là giao thức chủ chốt trong mô hình OSI, chịu trách nhiệm về việc định tuyến dữ liệu giữa các máy tính trên mạng. Cung cấp địa chỉ cho các thiết bị trên mạng; phân mảnh và hợp nhất dữ liệu; kiểm soát lỗi.
Hypertext Transfer Protocol (HTTP) Là một giao thức được sử dụng để truyền tải dữ liệu trên World Wide Web (WWW). Trao đổi dữ liệu giữa các máy tính; truyền tải văn bản dạng siêu văn bản (HTML); truyền tải các loại dữ liệu khác.
File Transfer Protocol (FTP) Là một phương tiện được dùng để truyền tải tệp tin giữa các máy tính trên mạng. Sử dụng TCP để truyền dữ liệu và hoạt động theo mô hình giao tiếp hai chiều (full-duplex). FTP có 2 chức năng cơ bản: Truyền tải và quản lý tệp tin.
Secure Shell (SSH) Là một phương tiện mạng được dùng để quản lý và truy cập từ xa vào các thiết bị mạng. Đảm bảo cung cấp một phương thức an toàn và bảo mật để truy cập vào các thiết bị mạng như máy chủ, bộ định tuyến và switch.
Telnet protocol Là giao thức quản lý và truy cập từ xa các thiết bị mạng, cung cấp cách giao tiếp với thiết bị mạng ở cấp lệnh. Cho phép người dùng tương tác với các thiết bị mạng ở cấp lệnh và thiết lập kết nối trực tiếp giữa máy khách và máy chủ.
Simple Mail Transfer (SMTP) Là giao thức chuyển và nhận thư điện tử trên mạng, SMTP hoạt động ở tầng ứng dụng (Application Layer) trong mô hình OSI. Ứng dụng trong gửi thư điện tử, nhận thư điện tử, trung gian thư điện tử.
Domain Name System (DNS) Là một hệ thống phân giải tên miền, đóng vai trò quan trọng trong việc liên kết tên miền với địa chỉ IP. Thực hiện việc chuyển đổi từ tên miền sang địa chỉ IP.
POP3 – Post Office phiên bản 3 Là một giao thức truy xuất thư điện tử được dùng để tải thư từ máy chủ thư về máy tính của người dùng. Truy cập email từ Internet, cho phép người dùng lấy nội dung từ máy chủ và xóa nó khỏi máy chủ.
Giao thức Bluetooth Đây là giao thức được dùng để liên kết các thiết bị không dây với nhau. Sử dụng để kết nối các thiết bị di động như điện thoại thông minh, máy tính bảng và tai nghe.
Giao thức wifi Là giao thức dùng để liên kết các thiết bị không dây với nhau thông qua mạng Wi-Fi. Sử dụng để kết nối các thiết bị điện tử như máy tính, điện thoại thông minh và máy tính bảng với Internet.

 

Ứng dụng của các giao thức truyền thông trong nhiều lĩnh vực

Các giao thức truyền thông được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau, bao gồm:

  • Internet: Các giao thức truyền thông được áp dụng để liên kết các máy tính và thiết bị với nhau trên Internet. Các giao thức phổ biến được sử dụng trên Internet bao gồm TCP/IP, HTTP, SMTP, FTP, SSH, DNS và DHCP.
  • Mạng doanh nghiệp: Giao thức truyền thông được áp dụng để liên kết các máy tính và thiết bị trong mạng doanh nghiệp. Các giao thức phổ biến trong mạng doanh nghiệp bao gồm TCP/IP, HTTP, SMTP, FTP, SSH, DNS và DHCP.
  • Mạng công nghiệp: Các giao thức truyền thông được áp dụng để liên kết các máy móc và thiết bị trong mạng công nghiệp. Các giao thức phổ biến trong mạng công nghiệp bao gồm Modbus, Profibus, Ethernet/IP và OPC UA.
  • Mạng gia đình: Các giao thức truyền thông được dùng để nối các thiết bị trong mạng gia đình. Các giao thức phổ biến trong mạng gia đình bao gồm Wi-Fi, Bluetooth, Zigbee và Z-Wave.

Tóm lại, giao thức truyền thông là một hệ thống các quy tắc và quy trình được áp dụng để chuyển giao dữ liệu qua mạng. Nó đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tính hiệu quả và đáng tin cậy của việc truyền thông giữa các thiết bị trong mạng. Tuy nhiên, giao thức truyền thông cũng có nhược điểm như thiết kế không an toàn và khả năng tấn công truyền điểm broadcast. Để đảm bảo tính an toàn và hiệu suất của mạng, các hạn chế này cần được đối phó một cách cẩn thận.

MODEL NAS SYNOLOGY ĐỀ XUẤT DÀNH CHO BẠN

Model
NAS Synology DS723+NAS Synology DS224+NAS Synology DS923+NAS Synology DS1522+
Số users20 – 30 người20 – 30 người50 – 100 người100 – 150 người
Số bay2-bay có thể mở rộng lên 7-bay2-bay4-bay có thể mở rộng lên 9-bay5 bays có thể mở rộng thành 15 bays
RAM2 GB DDR42 GB DDR44 GB DDR48 GB DDR4
Hỗ Trợ SSD3.5″ SATA HDD
2.5″ SATA SSD
3.5″ SATA HDD
2.5″ SATA SSD
2.5 “SATA SSD M.2 2280 NVMe SSD2.5 “SATA SSD M.2 2280 NVMe SSD
M.2 drive bay2 (NVMe)02 (NVMe)2 (NVMe)
Kiến thức
Kiến thức mới cập nhật